Категорија: Интересно

[dropcap]З[/dropcap]а разлика од некои македонски локални самоуправи, кои го ограничуваат, па дури и забрануваат пчеларењето на територијата од својата општина, локалната самоуправа на италијанскиот град Росињано одлучи, дел од својот имот да им го стави на располагање на пчеларите.

Според многумина, ова е голем поттик за оние кои сакаат да се занимаваат со одгледување на пчели. Постепеното исчезнување на пчелите и ефектот од намаленото опрашување врз продукцијата на насадите се препознаени од администрацијата на градот, па со намера да го популаризираат и омасоват пчеларењето, одлучиле да направат еден ваков чекор. „Со оглед на тоа дека на територијата на општината има неискористени парцели, решивме да ги активираме за нешто позитивно“-вели  Даниеле Донати, комесар за земјиште во градот Росињано. „Целта ни е да покренеме иницијатива за развој на пчеларењето, без разлика дали тоа би било рекреативно, комерцијално или експериментално. На тој начин би помогнале и во развојот на градот, подигајќи ги вредностите на локалното земјоделство и квалитетот на животната средина“-додава Донати.

Сопственоста над земјиштето од страна на пчеларите ќе биде од привремен карактер и секој корисник ќе поседува лиценца за неговото користење. Имајќи во предвид дека од 2008 година, пчеларството во Росињано е во лоша состојба поради големата загуба на пчелни семејства, градските власти очекуваат голема заинтересираност и многу апликации.

[dropcap]Б[/dropcap]угарски пронаоѓач развил програма, која може да стане револуционерна за модерното пчеларење. „Програмата за паметно менаџирање со кошницата“ е компјутерски софтвер кој врши мониторинг врз состојбата во кошницата, здравјето на пчелите и го алармира пчеларот за секоја непожелна промена во пчелното семејство. Проектот на Борислав Лазаров, за паметно менаџирање на пчеларникот е базиран на два сегменти: хардвер, кој е сместен во кошницата и софтвер задолжен за собирање на податоците, анализирање и испраќање до пчеларот.

Според Лазаров, оваа иновативна технологија, на пчеларот му нуди многу можности и иако проектот е во фаза на развој, му претстои добра иднина. Без отварање на кошницата и со што помалку стрес за пчелите, во реално време преку интернет врска, пчеларот може да добие точни податоци за состојбата на семејството, контаминираноста на медот, роевиот нагон и др.

[dropcap]В[/dropcap]о Австралија за прв пат е претставена можноста пчелите да се користат во лекување и превентива на одредени болести кај овошките. Оваа нова и досега неприменета техника, во иднина би требало да биде главен метод за справување со габичните, вирусните и бактериските заболувања кај многу растенија и на тој начин драстично да се намалат трошоците од намалените приноси и давачките за скапи и токсични препарати.

Новата техника предвидува, наместо прскањето со одредени препарати, на овошните плантажи да се користат пчели кои ќе испорачуваат биолошки контролен агенс директно до цветовите на растенија. Бидејќи пчелите во овој случај играат улога на вектори, овој метод се нарекува ентомовекторирање.

Биолошкото контролно средство содржи спори од одредени габи или микроорганизми кои не се штетни по растението, но штетно делуваат на причинителите на одредени болести. Секое утро ваквите спори се ставаат во диспензер пред летото на пчелите, пчелите при излетувањето ги прикачуваат спорите на влакненцата и така ги дистрибуираат до цветовите.

Многумина на овој метод му предвидуваат добра иднина, затоа што би влијаел на зголемувањето на бројот на пчелни семејства и би се намалиле огромните загуби во земјоделското призводство, а особено во овоштарството.

 

[dropcap]М[/dropcap]алкумина знаат дека на територијата на Северна и Јужна Америка, освен некои видови на пчели без осило, немало медоносни пчели сè додека доселениците не ја донеле Apis mellifera од „Стариот свет“. Но и таму имало инсекти кои вршеле опрашување на растенијата уште пред континентите да бидат колонизирани и воведена медоносната пчела. И покрај големата конкуренција во медоносната пчела, тие инсекти и денес се успешни опрашувачи. Еве некои од нив:

Melitta melittoides е една од неколкуте пчели од родот Melitta која живее во Северна Америка. Останатите живеат во Африка, Азија и Европа. Откриена е во 1909 година. Го населува источниот дел од континентот.

Acanthopus excellens првпат е евидентирна во 1902 година. Живее во Бразил. Преживува така што краде храна од други инсекти.

Agapostemon femoratus живее на северо-западниот дел од Северна Америка. Оваа зелена пчела е малку проучувана. Познато е дека се гнезди длабоко во земјата и дека може да се види по плантажите со презреани и испукани лубеници и друго слатко овошје.

Megachile mendica (Пчела кројач) живее на цела Северна Америка. Карактеристично за овој вид е тоа што сецкаат и кројат листови од растенија за да го изградат своето гнездо.

Coelioxys dolichos пчелите се слични на кукавиците. Своите јајца ги снесуваат во гнездата на Пчелата кројач, а потоа изведените  пчели на Coelioxys dolichos ја користат нејзината храна за свои потреби.

Hylaeus ornatus го населува југо-источниот дел од Северна Америка. Карактеристично за овој инсект е тоа што не поседува апарат за носење на полен на своите нозе, туку поленот го носи во устата.

Diphaglossa gayi е ендемична Чилеанска пчела. Имаат невообичаено издолжена глава. Живее длабоко под земја, градејќи долги ходници.

Epeolus scutellaris е паразитска пчела која живее во гнездата на други пчели. Позната е и како целофанска пчела, поради материјата слична на целофан, што ја лачи за да ги изолира ѕидовите од гнездото. Живее по цела Северна Америка.

Svastra obliqua (Пчела-сончоглед) ја има во две форми, со крзно на стомакот и мазен црно обоен стомак. Има необично задебелени задни нозе. Живее во САД, Канада, Мексико, Куба и други земји.

Andrena asteroides е позната како „Пчела рудар“. Копа длабоки тунели со цел да обезбеди топлина и сигурност за своите јајца во текот на зимата. Живее на југо-источниот дел од Северна Америка.

[dropcap]З[/dropcap]аедно со пчелите, бумбарите се едни од главните опрашувачи на растенијата. Нивното големо значење за производството на храна, улогата во одржувањето на биодиверзитетот, како и прекумерното користење на пестициди, антибиотици и хемиски препарати во земјоделството кои покрај на пчелите штетно делуваат и врз бумбарите, се причина тие да бидат истражувани од многу екологисти, ентомолози и други научници.

Ефективната бројка на популацијата на роднините на пчелите се определува според густината на населеност на гнездото, па пронаоѓањето на живеалиштата и мерењето на овие параметри се едни од најбитните чекори во конзервацијата на овие корисни инсекти. Но, најтешката работа е-како да се најде нивното гнездо. Бумбарите во природата најчесто се сместени во подземни живеалишта на терени обраснати со густа вегетација, што ги прави невозможни за пронаоѓање од страна на човекот. Поради оваа причина, многу малку се проучуваат репродуктивните, социјалните и другите останати навики и однесувања кај слободните колонии на бумбари во природата.

Тргнувајќи од инстинктот на јазовецот, најголемиот непријател и предатор на бумбарите, кој за да дојде до нив го користи сетилото за мирис, група на научници од Шкотска решиле да експериментираат со куче. Користеле куче на британската армија, кое претходно го дресирале употребувајќи материјал од гнезда на бумбарот Bombus terrestris. При тестирањето кучето имало 100% успех во пронаоѓањето на тестниот материјал, разместен на тренинг локацијата. Подоцна, при реалното пронаоѓање на терен, на еден од шкотските острови со површина од околу 30 хектари, за краток период  биле пронајдени дури 33 гнезда на бумбари. Интересно е тоа што освен гнезда на B. terrestris на кои било тренирано, кучето откривало гнезда на уште три видови на бумбари.

Ова, според Шкотските истражувачи, е одличен чекор напред кон проучувањето, заштитата и зачувувањето на овие многу битни инсекти.

[dropcap]М[/dropcap]атицата е многу поголема од пчелите работнички и живее многу подолго, поради една причина-матичниот млеч. Користејќи матичен млеч од страна на  научниците добиена е ултра-голема мува. Дали на ред се луѓето?

Главниот виновник одговорен за растењето и трансформацијата на обична работничка ларва во матица е протеинот ројалактин, кој се наоѓа во матичниот млеч. Јапонскиот биотехнолог Масаки Камакура, во испитувањето на ројалактинот и неговото делување како тој од два исти организми со иста ДНК создава пчели работнички и пчели матици, користел ларви на муви кои ги хранел со матичен млеч. Ги одбрал мувите поради можноста за лесно следење и изолирање на гените на кои влијаел ројалактинот. На големо изненадување, забележал зачудувачка разлика кај мувите хранети со матичен млеч во однос на мувите хранети со казеински раствор. Мувите хранети со матичен млеч значително биле поголеми, побрзо се развиле и живееле подолго.

Камакура е првиот кој  експериментира со матичен млеч надвор од пчеларството, а успехот кој го имал со мувите, вели дека прави простор за понатамошни понапредни испитувања и експерименти со други животински видови.

Истражувачот се надева дека во иднина матичниот млеч ќе се користи поинтензивно од страна на луѓето, со цел да се влијае врз долговечноста на човекот.

[dropcap]А[/dropcap]мериканските пчелари со носталгија се потсетуваат на времето од пред дваесетина години, кога вкупниот број на пчелни кошници бил околу 6 милиони и САД произведувале мед дури и за извоз. Денес, пчеларат со 2,6 милиони кошници, а САД се приморани да увезуваат голем процент на мед за домашна потрошувачка.

Главниот причинител за драстичното смалување на бројот на пчелни семејства е вароата. Пчеларите во очај, пробувале да го уништат крлежот со најразлични средства и препарати. Но, на овој начин нанесувале штета и врз пчелните семејства, ослабувајќи ги и спречувајќи им ја способноста на пчелите сами да создаваат отпорност и адаптација кон одредени болести, временски услови и паразити. Со претераното користење на хемиските препарати предизвикувале резистентност кај вароата, па затоа борбата во која главно оружје е хемијата, пчеларите од САД сè повеќе ја губат.

Поради тоа, некои пчелари спасот од штетите кои секоја година им ги нанесува вароата, го гледаат во Русија. Многу пчелари комерцијално започнале да населуваат кошници со пчели од Русија, односно од регионот Приморски Крај, сметајќи дека оваа пчела е во голема предност во однос на отпорноста кон вароа, поради тоа што и крлежот и пчелата потекнуваат од ист регион. Д-р Том Рајндерер, иницијатор на целиот проект, после долгогодишно преговарање и убедување со владите на САД и на Русија, успеал да донесе и инсталира неколку експериментални руски матици. Во текот на испитувањата на резистентните особини забележал дека овие пчели генетски ја имаат способноста за отстранување и елиминирање на вароата, не само од своето тело, туку и од заразените кукли. Поради оваа причина, руската пчела започнала да се шири низ американските пчеларници. Но, за да не се изгуби генетската чистота на пчелите и нивната ценета особина, а знаејќи го тешкиот начин на кој пчелата е увезена во САД, матиците се спаруваат во одредени региони преплавени со трутови од оваа пчела. Пчеларите се обврзани и на редовно поднесување примероци од своите пчеларници за испитување на ДНК.

Одгледувачите на увезените руски пчели се свесни, дека на овој начин нема да можат да издејствуваат комплетно уништување на вароата, но сметаат дека со генетската особина која ја имаат пчелите од Русија, би се направила некоја природна рамнотежа и би се намалиле огромните загуби кои ги бележи пчеларството во САД.

[dropcap]П[/dropcap]опуларниот цитат на Алберт Ајнштајн „Ако пчелите исчезнат од површината на земјата тогаш човекот би имал уште само 4 години живот. Нема да има пчели, нема да има опрашување, нема да има растенија, нема да има животни, нема да го има и човекот“, кој има и втора верзија „Ако пчелите исчезнат, човекот нема да има повеќе од 4 години опстанок“, за некои луѓе претставува причина за скептицизам и сомневање дали славниот физичар навистина го рекол тоа.

Интернет страната www.quoteinvestigator.com која ги проучува изјавите и цитатите на познатите личности, потврдувајќи ја нивната автентичност, длабоко навлегува во потеклото и веродостојноста на популарниот цитат на Ајнштајн. Проучувајќи ги сите изјави во врска со пчелите, а истовремено поврзани и блиски до Ајнштајн, quoteinvestigator како заклучок вели дека не постојат никакви посериозни докази за тоа дека оваа изјава потекнува лично од Ајнштајн. Слични цитати, кои се поврзуваат со исчезнувањето на пчелите, им се прибележуваат и на Чарлс Дарвин, Морис Метерлинк, Е.О. Вилсон и уште неколку автори, во различни временски периоди пред, во текот на животот и после смртта на Ајнштајн, па се смета дека некој од авторите на списанијата во кои е објавен популарниот цитат на Ајнштајн, направил грешка и некои од погоре наведените автори ги заменил со Ајнштајн. Можеби и прашањето кое група на ученици во 1951 година му го поставиле на Ајнштајн во врска со тоа што би се случило со земјата доколку сонцето згасне, има влијание во целата оваа приказна. Одговорот на Ајнштајн бил дека без сончева светлина ќе нема пченица, ќе нема леб, ќе нема трева, ќе нема месо, ќе нема млеко и се ќе биде замрзнато. Иако во одговорот не се споменати пчелите, се смета дека некој автор направил комбинација од оваа и  нечија друга изјава и се добила денес добро познатата изрека за пчелите.

Кому и да му се препишува заслугата за овој цитат, авторот не е далеку од вистината.