Ознака: пчеларник

[dropcap]С[/dropcap]о 40 кошници сместени на кровот на својот брод, германскиот пчелар Франк Георге постојано пчелари селидбено на езерата во околината на Вердер, Германија. Опуштено седнат на палубата на своето бродче, со кренати нозе и повремено рибарење, 57 годишниот инженер ужива во убавините на езерата очекувајќи пчелите да донесат солидни приходи од пашата во чија близина тој се закотвил. Веќе пет години Франк пчелари на овој начин. Вели дека идејата за изградбата на пчеларскиот брод дошла сосема случајно. „Седнати покрај еден стар товарен брод, со еден мој пријател разговаравме за природата, пчелите и одеднаш ни дојде идејата да изградиме брод во стар англиски стил, кој би имал кујна, дневна и спална соба, а чиј кров би бил претворен во пчеларник. Набргу тоа стана реалност“-вели пчеларот. Бродот е конструиран целосно да одговори на барањата на пчеларството преку многу адаптации и специјални додатоци. Изграден е специјален елеватор за спуштање на тешките медишта и спратови од кровот до подпалубскиот простор каде се наоѓа соба со линија за центрифугирање на медот, како и просторија за негово складирање. Изградена е и мала столарска работилница во која Франк ги поправа старите кошници, работи на рамките и врши разни други обврски околу пчеларскиот инвентар. На бродот е монтиран и соларен систем.

Во потрага по нектар за своите пчели, Франк во пловење поминува повеќе недели. Од почетокот на мај до средината на јули. Постојан придружник на селидбените патувања му е неговата сопруга Керстин. „Сето ова е многу релаксирачки за мене. Истовремено сум и на вода и во преубава природа, уживам покрај пчелите, но најважно од се е што сум покрај мојот сопруг“-вели Керстин.

Поради природата на пчелите и нивната способност за стационарно ориентирање, селењето на пчелите мора да го прави преку ноќ. Патувањето ноќе, во мрак, иако со брзина од околу 5 километри на час, според Франк е најголемата опасност при овој начин на пчеларење. Наутро пчелите излетуваат и за кусо време се приспособуваат на новата околина. Пчеларот, а истовремено и капетан вели дека токму после ориентирањето, вистинско уживање е да се гледа работењето на пчелите. Работата на Франк се состои од сите оние вообичаени пчеларски операции на било кој друг пчеларник. Единствена битна работа, која ја нема кај пчеларењето на копно е тоа што треба бродот да биде добро закотвен, бидејќи и најмало поместување од еден метар може да предизвика дезориентација на пчелите, залетување на кошниците, па дури и давење на дел од излетничките полни и тешки од скапоцениот товар. Што се однесува до пчелната паша, пчеларскиот брод не треба да поминува некоја огромна километража. Површините со маслодајна репка, багрем, липа, сончоглед и уште неколку медоносни култури иако се распоредени и лоцирани покрај бреговите на повеќе езера во регионот на Вердер, преку одличната поврзаност со канали и развиената пловна мрежа и инфраструктура се лесно достапни за пчелите на капетан Франк.

Пласманот на медот воопшто не претставува проблем за Франк. Ваквиот начин на пчеларење влијае позитивно за маркетингот на неговите производи. Природниот мед кој го продава под називите „од бродот на пчелите“ и „од островот на медот“ постојано наоѓа свои купувачи во Вердер.

Целата заслуга за пловечките пчеларници ја имаат старите Египќани кои уште пред илјадници години го развиле и практикувале овој начин на пчеларење покрај бреговите на Нил. Во 40-тите и 50-тите години на минатиот век, Русите повторно го активирале овој начин на пчеларење, а примерот со германскиот пчелар покажува дека и покрај многубројните новитети, модерни иновации и современи техники во пчеларството, понекогаш тајната за успех треба да се побара во старите искуства и практики користени многу години наназад.

Извор

[dropcap]И[/dropcap]дејата за конструирање на автоматскиот дозатор на сируп наменет за пчеларникот, произлегува од потребата за соодветно, навремено и често прихранување на пчелните семејства во текот на годината, што за пчеларите, а особено оние со поголем број на друштва, претставува сложена обврска, која бара постојаност, присутност, време, работна сила и сл. Периодот на конструкција на дозаторот, според инвенторот, траел 2,5 години, период во кој е направено сè за да се елиминираат сите недостатоци и слабости на овој изум.

Дозаторот е сместен во маска изработена налик на кошница. Во долниот спрат се наоѓаат пумпата, батеријата од 12V поврзана со соларен панел, еден или два вентили (зависно од бројот на кошници, 50 или 100) и програматорот (компјутер). Во горниот спрат е сместен резервоарот во вид на вреќа изработена од пластика. На капакот се монтирани соларниот панел и инвертерот. Со дозаторот доаѓа пластично црево (16 mm) во должина од 50 метри, филтер за прочистување на сирупот како и разни пластични додатоци, разделници, батерија за програматорот и комплетно упатство за инсталирање и работа.

Дозаторот обезбедува:

• Навремена и прецизна дневна прихрана на пчелите со сируп, што за многу пчелари е потешкотија. Нема задимување на пчелите, кревање на капаци или отварање на друштвата и нема вознемирување на пчелите.
• Заштеда на време кое може да се искористи за други пчеларски операции и обврски.
• Заштеда на средства затоа што нема најмување или ангажирање на дополнителна работна сила, затоа што системот автоматски ја полни хранилката.

Кога се користи дозаторот:

• При дневно стимулативно прихранување кога во одреден период од денот потребно е да се дадат околу 100 до 200 ml сируп.
• При надополнување на резервите со храна, на пример во есенскиот период.
• Во случаи на превентивни третмани на пчелите од одредени заболувања.
• При одржување на друштвата во посакувана кондиција за искористување на одредена пчелна паша.

Соларниот панел и батеријата овозможуваат долготрајна автономија на уредот (повеќе месеци). Дозаторот нуди можност и опции за испорака на сируп во различни концентрации (1:1, 2:1 итн.). Исто така постои можност на една или повеќе кошници да се испорача посакувана количина на сируп различна од останатите и така друштвата да се доведат во изедначена јачина. Уште една добра опција која ја има дозаторот е што во неговиот резервоар може да се додаваат разни додатоци (витамини, тимол и сл.) поради најразлични потреби. Дозаторот има можност и за надградба и проширување на резервоарот. Надворешниот дизајн на дозаторот спречува негово издвојување од останатите кошници и ја елиминира или сведува на минимум можноста да биде украден. Едноставно, само треба да се обои маската во облик на кошница со боја иста како онаа на кошниците на пчеларникот.

Повеќе информации на: geoplants@gmail.com (Георгијадис Костас, Грција)

[dropcap]О[/dropcap]д многу битно значење за пчелното семејство во пролетниот период е да биде во режим на постојана работа, затоа при првиот пролетен преглед на пчелното семејство треба да се изврши стимулативна прихрана и за таа цел ја вадам крајната рамка со мед, го отварам медот…

…и ја поставувам на крај, односно одалечена за една рамка, овозможувајќи со тоа слободен простор, со што пчелите ќе го повлечат медот односно ќе го искористат како стимулативна исхрана…

откога пчелите ќе го повлечат медот од стимулативната рамка, оваа рамка подоцна се додава за проширување, но од другата страна до леглото.

Покрај овој метод на стимулативна прихрана, постојат и повеќе начини од кои ќе ги наведеме следните:

1. Давање на цврста храна со погачи и шеќер. Бидејќи пчеларникот ми е одалечен од местото на живеалиште, и поради економски причини не можам секој втор ден да давам течна храна (стимулација), а со цел пчелите да имаат постојано континуирана работа, задолжително додавам погача за да пчелното семејство не би останало без работа.

2. Давање на течна храна секој втор ден во  по 150-200 мл, во хранилки кои може да бидат со различна литража. Како многу практични се покажани и пластичните шишиња кои се дупнуваат неколку пати, тапата да биде добро затворена со тоа течноста е во вакум и пчелите по потреба го земаат шербетот.

3. Ротирање на телата во пролет за 180 степени, односно медот да дојде во положба пред летото во која пчелите брзо ке го отклопуваат и ке го пренесуваат на страничните позиции овозможувајќи слободни ќелии во кои матицата ќе ги положува јајцата.

4. Гребење на рамките со мед кој се наоѓа до рамките со легло.

5. Отварање на медот и поставување зад преградна даска.

6. Отварање на медот и поставување над поклопна даска во празно тело, каде пчелите преку отворот на поклопната даска ќе го повлечат медот.

 

7. Ако пчелното семејство е на 2 тела, поставување на затворени рамки со мед во долниот наставак во средина при што пчелите ќе го качуваат нагоре (позиција во која вака поставениот мед не го поднесуваат), така наречено автоматско стимулирање на пчелните семејства.

8. Поставување на рамка со отворен мед од горната страна  во збегот.

9. Поставување на рамка со отворен мед на растојание од 1 рам во кој пчелите ќе го повлечат кон своето гнездо што е применето во овој случај.

10. Стимулација со соино брашно, помешано со малце шеќер во прав во сад поставен под стреа, 10-20 метри од кошниците.

 

Фотографии: Марјан Петровски

 

[dropcap]10[/dropcap]-ти Март 2013 година, град Скопје, просечна надморска висина 250 метри, температура на воздухот 20 степени.

Убав пријатен сончев ден, ливадите почнуваат да се будат со своите прекрасни цветови…
 

Леската е прецветана…

Цветањето на врбата е на почеток, а пчелите тоа масовно го искористуваат…

  

Работите околу кроењето на дрвјата се завршени…

  

…а тоа е знак дека можеме да го започнеме првиот пролетен преглед.

За пчелните семејства да имаат правилен развој, должноста на пчеларот е да го изврши  првиот пролетен преглед, како би се утврдила состојбата на пчелните семејства врз основа на што ќе се превземат неопходните работи .
Првиот пролетен преглед се врши кога временските услови го дозволуваат тоа како не би дошло до настинување на леглото .

Работи што треба да ги извршиме и констатираме на првиот пролетен преглед се:

здравствената состојба на пчелните семејства, оценка на нивната јачина, со колку улици располагаат, колку рамови на легло имаат, залихата на храна, присутноста на матицата, каде е концентрирано друштвото (лево–централен дел-десно) итн.

Јас ќе се осврнам на мојот начин на работа, односно како го вршам првиот пролетен преглед зависно од условите кој ги дозволува природата и јачината на пчелните семејства.

Прво вршам визуелен преглед на пчелните семејства, односно ја гледам нивната полеталка и нивното однесување, односно гледам дали пчелите излетници носат полен, a тоа е знак дека во пчелното семејство има легло, групирањето на пчелите пред летото, значи дека  матицата е присутна и со добар феромон, пчелите излетници имаат одлучен лет и при враќањето во кошницата со директен лет влегуваат во отворот што претставува добра особина и нема задржување пред летото, односно летот е одлучен и имаат континуирана работа…

На сликата се гледат пчелни семејства кои се зазимени со горно лето односно се гледа дека во пролет масовно го употребуваат горното лето и со директен лет влегуваат во отворот, што е карактеристика за присутност на матица и добри пчелни семејства…

 

Една од главните работи  во пролет е  чистење и дезинфекција  на подниците за да се олесни на пчелите да не се задржуват на овие работни активности…

…активирање на хигиенска поилка…

 

За првиот пролетен преглед е многу важно да се види и внатрешноста на кошницата, односно јачината на друштвото, на колку улици е пчелното семејство, состојбата со храна, колку рамки со легло, здравствената состојба, позицираност на семејството (лево–центар-десно), квалитетот на леглото–шарено легло и др…

За таа цел го отварам друштвото…

и се гледа дека додадената погача одлично ја земаат, што е прв знак дека се работи за здраво пчелно семејство.

Полека ја вадам погачата.

Чистите рамки, укажуваат на тоа дека пчелното семејство добро ја поминало зимата односно нема знаци на пролив – нозема, семејството правилно е раширено на 7 улици пчела, позицирано во централниот дел и пчелите се мирни, на удар во сандакот пчелите нагло престануваат со бучењето што укажува на присутност на матица.

Да ја погледнеме и состојбата со храна и легло…

Прва рамка со мед …

Втората рамка е со мед и малце полен…

Третата рамка е со полен и мед…

Четвртата рамка има присутно легло, полен и на задниот дел мед…

Петата рамка има легло, полен и мед…

Шестата рамка е со легло, полен и мед…

Седмата рамка е со полен и мед, но на внатрешниот дел кај поленот се гледа присутно и на легло…

Осмата рамка е со полен и мед…

Подигнатите рамки се со легло…

Констатирав дека ова пчелно семејство има 7 улици со пчела и 3 рамки со легло со започнато легло на четвртиот рам, друштвото е правилно распоредено во централниот дел, локацијата на леглото се наоѓа пред летото, леглото е компактно односно нема шарено легло, рамките се чисти, однесувањето на пчелите укажува дека матицата е со добар феромон и присутна во пчелното семејство.

Овие забелешки ги впишувам во дневникот за водење на евиденција.

По констатирање на состојбата на пчелните семејства, пристапувам кон работите кои се неопходни за правилен развој на пчелното семејство.

Врз основа на условите кои ги диктира природата и состојбата на пчелното семејство со оглед дека внесот на полен во овој период е голем, а со тоа што уште не е расцветана сливата џанка, може да дојде до опасност од блокирање на матицата  што може да доведе до спор развој, но и во подоцнесниот период на месец март може да започне нагонот за роење во кој завршува во месец мај со излегување на ројот.
За да не дојде до  наведените последици, а пчелното семејство да има континуиран развој, а и наведениот показател ме наведува на тоа, почеток на цветање на кајсијата…

ќе ја извршам следната операција:
1. Бидејќи внесот на полен е доста голем, а со цел да не би дошло до блокирање на  матицата, меѓу рамката со полен и рамката со легло ставам кафеав рам попрскан со шербeт во кој има повидон јод:

 

2. Од многу битно значење  за пчелното семејство во овој период е да биде во режим на постојана работа, затоа на пчелното семејство треба да се изврши стимулативна прихрана, и за таа цел ја вадам крајната рамка со мед, го отварам медот…

…и ја поставувам на крај, односно одалечена за една рамка, овозможуваќи со тоа слободен простор, со што пчелите ќе го повлечат медот односно ќе го искористат како стимулативна исхрана…

Откога пчелите ќе го повлечат медот од стимулативната рамка, оваа рамка подоцна се додава за проширување, но од другата страна до леглото.

Во слободниот простор ја ставам и тест рамката за контрола на работата на пчелите градителки…

   

која подоцна може да биде искористена како рамка за биолошка метода за борба против вароата.

Слободниот простор е многу битен да го осетат пчелите градежници како би се ослободиле од восочните кристалчиња, што е еден од условите да не започне роидбениот нагон.

На ова пчелно семејство е извршена и ротација за 180 степени  за  медот да дојде во положба пред летото, каде што пчелите брзо ќе го отклопуваат и ќе го пренесуваат на страничните позиции овозможувајќи слободни ќелии во кои матицата ке ги положува јајцата.

Со оваа операција е извршено проширување на леглото, додадена е стимулативна прихрана со мед, овозможен е слободен простор кој е многу битен да го осетат пчелите градежници и многу важно е што  пчелниото семејство е доведено  на 7 рамки, не сметајќи ја тест рамката и рамката за стимулативна прихрана.

Во оваа операција е многу важно леглото да не се разделува, односно да остане компактно.

РЕЗУЛТАТ ПОСЛЕ ИЗВРШЕНИТЕ ОПЕРАЦИИ

23.03.2013 година, контрола на извршената работа:

Поставениот тест рам, пчелите градежници почнуваат да го влечат…

Поставената рамка за проширување е нанесена целата со легло кое на предниот дел е затворено, а на задниот дел има дводневни јајца…

Медот од стимулативниот рам е целосно одземен, односно рамот е сув и по потреба може да се стави меѓу поленот и леглото за проширување односно деблокирање на матицата…

Да ја видиме позицијата на тест рамката и јачината со легло…

се гледа дека тест рамот се наоѓа на крајот, а како втора е рамката со полен на кој се наоѓа легло, од другата страна го покажувам рамот кој е додаден за проширување и на кој има веќе нанесено тродневни јаца, така што ова пчелно семејство има 9 рамки легло сметајќи го и тест рамот кој е со трутовско легло.

Бидејќи пчеларникот ми е одалечен од местото на живеалиште и поради економски причини не можам секој втор ден да давам течна храна (стимулација), а со цел пчелите да имаат постојано континуирана работа, задолжително додавам  погача  за да пчелното семејство не би останало без работа.

На основа на наведеното, утврдувам дека ова пчелно семејство е многу јако, а до главната паша има уште многу време, затоа превземам итни мерки да обезбедам пчелната заедница да има постојано работа, да има работно расположение, а со тоа да не дојде во роидбен нагон, следната многу важна операција која треба да се направи е изедначување на  пчелните семејства.

После секој напорна работа, следува заслужен одмор…

Фотографии: Марјан Петровски

[dropcap]В[/dropcap]о време кога да се има универзитетска диплома не значи гаранција за наоѓање соодветно вработување и обезбедување на економски просперитет, потребно е да се смисли нешто иновативно, несекојдневно и различно, што ќе гарантира успех на пазарот и напредок на бизнисот. Вака размислувале Јианис Карипидис и Стевија Теодору, млад брачен пар од Грција, кои решиле да се откажат од своите работни места и да ја основаат пчеларската компанија Стејиа Фарм.

„Кога нешто искрено се сака, тогаш ништо не е тешко. Тоа што сега работиме во област, која е сосема различна од она што го студиравме и што се впуштивме во убавините на природата, не е случајно. Нашиот бизнис се базира на пчеларска фарма успешно одржувана и со традиција три генерации наназад. Имаме долгогодишно искуство во оваа област и со голема љубов работиме во пчеларството“-велат младите претприемачи.

Нивниот главен производ, по кој е препознатлива и нивната компанија е позлатениот мед. Позлатениот мед е добиен од мед од мајчина душичка на кој му се додадени ултра тенки и мали ливчиња од 24 каратно злато. Велат дека ваквиот мед има силно антиоксидантско дејство и ги елиминира слободните радикали и нивните негативни ефекти.

„Се обидовме да создадеме производ базиран на квалитет, но и производ кој ќе биде уникатен. За да го добиеме медот со злато, ги споивме квалитетот и луксузот. Медот е висококвалитетен и добиен е од нашите пчеларници, а златото е со чистота од 24 карати. Обрнавме и особено внимание на дизајнот на производот и на неговата етикета“-вели Јианис.

Нивната компанија, освен медот со златни ливчиња, засега произведува и на пазарот пласира уште 11 уникатни производи. Меѓу нив се медот со шафран, шумскиот мед со лут црвен пипер, медот со цимет, ладно цедено маслиново масло и др.

Целта на младите бизнисмени е да ги распространат нивните уникатни производи насекаде во светот. Засега позлатениот мед може да се најде во маркетите во САД, Велика Британија, Франција, Холандија и Швајцарија. Во овие држави позлатениот мед во пакување од 250 грама се продава по цена од 35-50 евра.

Извор

[dropcap]М[/dropcap]атицата е најбитниот дел од пчелното семејство. Во зависност од условите, во активна сезона таа може дневно да снесе и над 1500 јајца. Колку повеќе јајца снесува, толку повеќе е јако и продуктивно нејзиното семејство. Матицата обично живее 5, па дури и повеќе години, но несењето значајно се намалува после втората или третата година. Со цел да го сочуваат семејството силно, многу пчелари ја менуваат матицата секоја втора или трета година. Со стареењето, матицата го троши количеството на внесени сперматозоиди при оплодувањето и постои можност да почне со несење на неоплодени јајца од кои подоцна ќе се изведат голем број на трутови. Таквата матица се вика трутовска матица. Но во вакви случаи (стара и истрошена матица, болна матица, трутовска матица, оштетена матица) најчесто пчелите самите интервенираат и почнуваат со постапка за елиминирање на непожелната матица и изведување на нова матица, со што не дозволуваат опстанокот на семејството да биде доведен во опасност. Понекогаш, поради различни причини се случува матицата да потфрли токму во делот од сезоната кога пчеларот најмалку посакува и најмалку се надева на тоа. Меѓу тие причини се наоѓа и лошата проценка на особините на матицата. За да ја намали или елиминира појавата на вакви несакани ситуации, пчеларот мора постојано да ги следи нејзината активност, продуктивност, кондиција, шема на несење, конституција, однесување и други особини.

Конституциски, една добра, здрава матица се одликува со сјаен граден дел, долг стомак зашилен на крајот, без оштетени екстремитети, крилца или антени. Но нејзиниот надворешен изглед, не е секогаш гаранција и одраз на нејзината репродуктивна способност. Преку следењето на нејзините перформанси, односно способноста за несење и карактеристиките на нејзиното потомство, најдобро се проценува колку една матица е квалитетна.

Шемата на несење е битна карактеристика при оценување на квалитетот на матицата. Едноличен, компактен и густ распоред на снесените јајца, ларви или затворено легло низ саќето, се показател за добра и квалитетна матица. Висока оценка се дава на матицата кај која 95% од ќелиите од саќето на рамката содржат легло, а околу 5% од ќелиите се празни. Добра матица исполнува со легло најмалку 6 до 9 рамки од кои најслабо занесената рамка треба да биде исполнета најмалку 2/3 од својот капацитет. Кај рамките во семејства со добра матица, изгледот на леглото распоредено во различни возрасни стадиуми има сферична или овална форма.

Количински малку, а при тоа уште и расфрлано, нееднакво и неправилно разместено легло е знак за неквалитетна матица. Празните ќелии помеѓу леглото или незанесениот простор на саќето, укажуваат на истрошена матица или заболена матица која веќе не несе или пак можеби снесува јајца но поради присуството на одредена болест или некоја друга причина, пчелите ги чистат и исфрлаат од ќелиите. За појавата на шареноликост и отсуство на леглото, можат да бидат виновни повеќе фактори:

• болест-најчесто американски гнилеж, европски гнилеж или варовно легло, кај кои пчелите ги отстрануваат заболените ларви, при што лесно може да се забележи отсуството на легло и неговата компактност;
• оплодување во крвно сродство (инбридинг)-кога матицата е оплодена од трутови од сопствената кошница од која и таа самата е изведена, при што можни се нарушувања во процесот на несење на јајца и во квалитетот на снесените јајца;
• труење со пестициди;
• недостаток на полен и нектар во семејството;
• блокираност на матицата кога во периоди на лачење на нектар и полен во големи количини, поради исполнетост на ќелиите со складирана храна, матицата е оневозможена да несе каде што таа сака, туку каде што ќе најде слободно место.

Стапката на несивост е уште еден битен фактор при оценување на матицата. Тоа е односот помеѓу снесените јајца и отвореното и затвореното легло во саќето. Кога матицата започнува со зголемување на несењето, односот помеѓу снесените јајца и запечатеното и отворено легло изнесува 1,5:1. Ако односот е 1:1,5 тоа е индикација за намалување на несивоста, а ако односот е 1:3 во корист на затвореното и незатвореното легло, тоа е знак за драстично и брзо намалување на несивоста.

Оценување на квалитетот на матицата преку нејзиното потомство се прави врз основа на одбранбеното однесување на пчелите при манипулација, медопродуктивноста, роевиот нагон, отпорноста на болести и некои други особини.

Ова е многу значајно за пчеларите почетници, за кои ресурсите и генетиката кои ги нудат малиот број на семејства со кои започнале да пчеларат, се единствениот избор и извор на материјал за производство на матици и проширување на пчеларникот.