Ознака: пчели

[dropcap]З[/dropcap]а заштитата и значењето на Apis mellifera macedonica и реализираните проекти во таа насока, во утринската емисија на Алфа ТВ зборуваше Борче Павлов, професионален пчелар, сопственик на регистрирано одгледувалиште на пчелни матици и член на пчеларското здружение „Еко Пчела“-Скопје. Во разговорот, Павлов ја истакна важноста на автохтоните пчели, како и нивната предност во однос на хибридите и увезените подвидови на пчели. Зборувајќи за производството на селекционирани матици, тој ги наброја предностите и придобивките кои би ги добил секој одгледувач на пчели доколку набави матици токму од регистрираните одгледувалишта. Ова, а и останатиот дел од разговорот погледнете го подолу во видеото.

[dropcap]E[/dropcap]ден многу успешен и брз начин за формирање на пчелни семејства-нуклеуси, кои до крајот на сезоната прераснуваат во јаки друштва, односно производни заедници за наредната година.
Ова се прави што порано, но ова е и стратегија јаките друштва да не влезат во роидбен нагон.
Овој оплодник на фотографијата (за две рамки ЛР), може и за ДБ

го населувам со 1 рамка затворено легло со пчелите на неа, 1 кафеава празна рамка од која биле изведени неколку генерации легло и додаден матичник. Може да се додаде и купена матица.
Кога матицата ќе се оплоди не треба да се брза со нејзино вадење. Останува во оплодникот така што таа ќе ја нанесе и празната кафеава рамка.
Кога во оплодникот има 2 рамки со легло, земам нуклеус кој собира 6 рамки (прикажан на сликата)

и го населувам со 2-те рамки затворено легло од оплодникот и 2 рамки со затворено легло од јаките семејства, една рамка со храна и една восочна основа, така што се добива јак нуклеус со 4 рамки легло, 1 рамка храна и 1 рамка со восочна основа (вкупно 6 рамки). Со ова се потиснува и роидбениот нагон кај јаките семејства (на местото на одземените рамки се додаваат восочни основи или кафеави рамки), односно се создава работно расположение. Овој оформен нуклеус ја користи јунската паша, се проширува и до почетокот на август ќе прерасне во јако семејство кое во наредната година ќе биде производно семејство.

ВАЖНО:
-населувањето на оплодникот да биде со затворено легло од кое веќе почнале да излегуваат пчелите или од кое ќе излезат за 2-3 дена, поради варијабилните температури во тој период за пчелите да не се мачат да го греат леглото.

-населувањето на оплодникот е до средината на мај, (оваа година и малку подоцна).

-поради опасност од грабеж оплодникот се прихранува со цврста храна, додека кај нуклеусот може да се користи течна прихрана.

Оние кои сакаат да започнат со пчеларење или пак оние кои веќе пчеларат, но се ограничени преку капацитетите на својот пчеларник да го зголемат бројот на пчелни семејства, најчесто имаат можност да набават пчелни роеви складирани во два облика: пчели спакувани во пакет-пакетен рој или пчели сместени на неколку рамки-нуклеус. Очигледно дека овие две форми на понуда на пчелни семејства нудат одреден ценовен компромис и за продавачот и за купувачот, но исто така овозможуваат вака набавените пчели, при разумни услови успешно да се развијат и барем најмалку да ја дочекаат зимата како комплетно развиено пчелно семејство. Пакетните роеви и нуклеусите имаат одредени свои предности, но и недостатоци.

Пакетен рој подразбира одредена количина на пчели истресена од една или повеќе продуктивни кошници, спакувани во кутии од картон или дрво во комбинација со ситна мрежа. Тежината на истресени пчели во еден пакетен рој најчесто изнесува 1,2 килограми. Во пакетот со истресени пчели се додава и млада спарена матица сместена во кафез. Во одредени случаи пакетот вклучува и хранилка за течна прихрана на пчелите. Голема предност на пакетните роеви е тоа што можат да се инсталираат во било кој тип на кошница. Позитивно е и тоа што кај пакетните роеви нема никакви хемиски или биолошки агенси кои вообичаено се задржуваат во саќето. Пакетните роеви се нешто поевтини од нуклеусите, но многу ретко можат да се најдат во понудата на нашите пчелари. Треба да се нагласи дека формирањето на пакетните роеви претставува стрес за пчелите кој може различно да влијае на новосоздадениот рој.

Предности и недостатоци на пакетните роеви:

[cs_table id=”1″]

Нуклеусот вклучува 5 рамки од кои 3 се со легло, а 2 се со полен и мед. Предноста кај нуклеусите е тоа што матицата веќе е прифатена, несе јајца и слободно може да се види квалитетот на нејзиното легло. Пчелите во нуклеусот се со различна возраст и си ја знаат својата улога во семејството, што ги става неколку недели во предност пред развојот на пчелите од пакетниот рој. Поради залихите на полен и мед на пчелите во нуклеусот не им е потребна дополнителна прихрана. Нуклеусите со различен тип на рамки се во понудата на секој комерцијален пчелар кај нас. Меѓу малкуте недостатоци кај нуклеусите е можноста за присуство на болести, штетници и остатоци од штетни хемиски агенси во саќето.

Предности и недостатоци на нуклеусите:

[cs_table id=”2″]

[dropcap]М[/dropcap]есецот aприл е многу битен за нас пчеларите, овошките цветаат…

 

И ливадите почнуваат да ја покажуваат својата убавина…

  

Но за нас пчеларите најбитно е цветањето на јаболката…

  

што претставува многу битен показател за јачината на пчелните семејства и време кога треба да ги извршиме неопходните работи во пчеларникот, а тоа е додавање второ тело или ротација на телата со премостување на рамки и додавање на сатни основи.

Јас наведените работи ги работам на следниот начин:
– Главен услов за пчелните семејства да ја искористат главната паша е во приодот на цветањето на јаболката да имаат 8-9 рамки со легло и 10 запоседнати улици со пчели, што претставува мерило дека пчелните семејствата ќе ја искористат главната паша, затоа почнувам со работа и проверувам визуелно…

 

 гледам дека на пчелното семејство и крајните рамки му се исполнети со пчели.

– Го проверувам условот со јачината на легло во овој период (цветањето на јаболка), односно вршам проверка на јачината со легло, ги подигам само претпоследните рамки…

и проверувам дека се со легло. Останатите рамки во средина не ги проверувам, бидејки се знае дека се со легло, а со цел да не го вознемирувам пчелното семејство.

На сликата подигнатите рамки се со легло…

со што констатирам дека пчелното семејство е со 8 рамки со легло.

Условот за проширување на пчелното семејство е исполнет (8 рамки со легло и 10 улици со пчели) и пристапувам кон додавање на второ тело.

Зeмам од пчелното семејство 2 рамки со легло, по можност да бидат со отворено легло и ги ставам во новото тело, задолжително споени, бидејки има големи температурни варијации во ова време од годината, а со цел и да се задржи компактноста на леглото…

Од двете страни до рамките со легло, за побрз развој на семејството ставам извлечени кафеави рамки предходно испрскани со сируп во кој има малце повидон јод…

И ги ставам до рамките со легло…

 

Потоа следат и сатните основи од двете страни, попрскани со сируп и ги ставам од едната и другата страна…

 

И така наизменично го пополнувам телото, сатна основа, па извлечена рамка…

 

со што вкупно ставам 4-5 сатни основи за младите пчели „восочарки“ да се испразнат од восочните кристалчиња.

Во плодиштето од кај што ги земав рамките за премостување, исклучиво до леглото ставам кафеави рамки, за матицата побрзо да ги запоседне со легло, се разбира претходно испрскани со сируп.

 

 

Го ставам второто тело…

На тие пчелни семејства што се на две тела се врши ротација на телата–леглото се спушта на подница и се врши наведената операција на премостување, односно сега е моментот да се извадат црните рамки и на нивно место да се стават сатни основи.
Значи во наведената операција од многу битно значење е леглото да остане целовито, односно да не се врши негово раздвојување.

На сликата е прикажано пчелно семејство кое е екстремно во развојот, односно горенаведената операција е изршена на 10-ти април…

Се гледа дека пчелите се качени горе и правилно се распоредени така што во горното тело (второ тело) има 5 рамки со легло…

 

…со што се потврдува успешноста на операцијата.

Фотографии: Марјан Петровски

[dropcap]М[/dropcap]ајтзапер е технологија која во насока на елиминирање на вароата ги комбинира биологијата на крлежот и физиката. На тој начин комплетно нуди нехемиска и еколошка контрола на вароата. Истражувањата на творецот на Мајтзапер, д-р Захари Хуанг од Универзитетот во Мичиген Стејт, потврдуваат дека овој изум има ефикасност и до 95% во контролата на вароата.

Мајтзапер е електронска рамка градежник. Се поставува во кошницата како и секоја друга обична рамка. Пчелите ги извлекуваат ќелиите, а откако матицата ќе ги занесе, по одреден период и ги запечатуваат. Со оглед дека крлежите повеќе од 12 пати ги преферираат трутовските ќелии и дека во една ќелија со трутовска ларва може да има и над 20 единки на вароа, Мајтзапер е идеална средина во која се концентрира вароата.

Токму кога целосно или поголем дел од ќелиите на рамката се запечатени, пчеларот треба да превземе акција со поврзување на конекторот од електричната рамка со конекторот од напојувањето со електрична струја. Извор на напојување може да биде автомобилски акумулатор, сончев колектор или било која друга батерија од 12 V. Електрицитетот произведува доволно топлина да ги усмрти запечатените трутовски кукли и единките на вароа прикачени на нив и сместени во нивните ќелии. За 72 часа пчелите комплетно ги отстрануваат „испржените“ кукли и крлежи, ги чистат ќелиите, матицата повторно ги занесува со трутовско легло и процесот се повторува одново за 18-23 дена. Во делот од сезоната кога има активно создавање на трутови, овој процес може да се изведе 4-5 пати. Времетраењето на еден електричен третман по кошница е околу 8 минути.

За разлика од повеќето биолошки методи за контрола на вароата во кои е потребно сечење или замрзнување на трутовското саќе, отклопување и отстранување на трутовските кукли и повторно приморување на пчелите да градат, со Мајтзапер пчеларот, а и пчелите се поштедени од сето ова. Други предности се што не се потреби никакви пропратни третмани или дополнителна опрема, безбеден е по здравјето на пчеларот, пчелите, нивните производи и околината, рамката останува во кошницата голем дел од сезоната без никакви манипулации со неа, производителот нуди рамки со голем избор на димензии и скоро сите стандарди, идеална е за во органското пчеларење и др.

[dropcap]П[/dropcap]ериодите од годината кога е потребно стимулативно прихранување на пчелите можат да претставуваат вистинско оптеретување за пчеларот. Отварањето, односно отклопувањето на секоја кошница, полнењето на хранилката со мало количество на сируп и повторното враќање на капакот одземаат драгоцено време. Со цел да се намали потрошеното време, но и вознемирувањето на пчелите, пчеларите развиле широка палета на идеи токму за оваа намена. Низ неколку фотографии подолу е прикажана изработката на токму еден ваков ефикасен и пред сè евтин систем за стимулативна прихрана.

Потребни материјали: црево за инфузија (40-50 cm) или слично црево со мал пречник, парче лим, парче пластично црево или пластична водоводна цевка, кит, навртки, чекан, штрафцигер.

Со шило, одвртувач или погодна алатка се прави мала дупка од едната страна на капакот:

Мало парче лим или парче од држач за гипс картон, се превиткува на средината доволно за низ превитканиот дел да помине цревото:

Парчето лим со штрафови се прицврстува за долниот дел на капакот:

Низ пробушениот капак и низ свитканиот лим се спроведува цревото кое на двата краја се фиксира со лимарски кит, силикон, пластелин, пур-пена или слично средство со фиксирачки ефект:

Со цел да се спречи влегување на инсекти, ширење на мирисот на сирупот и грабежи, на почетокот, како осигурувач на цревото се прикачува прстен од парче пластична водоводна цевка, црево со сличен пречник или жица:

Внесувањето на сирупот до хранилката доста лесно и едноставно се врши со голем шприц:

Според оценките на пчеларите, овој систем најдобро функционира и се покажал одличен кај пчеларниците со помал број на кошници.

[dropcap]З[/dropcap]агубите на пчелните семејства во текот на зимата во Германија се далеку од очекуваните и просечните бројки. Состојбата со високата смртност е скоро идентична во сите региони низ државата, па од Германската пчеларска асоцијација најавуваат дека треба да се очекува скромен медобер.

Претседателот на Националното здружение на пчелари од Хесен, Манфред Риц, изјави дека нормалната стапка на смртност и угинување на пчелните семејства во Кирхајн и регионот во текот на зимата е 10 до 15 %, но оваа сезона стапката на угинување достигнала дури до 35 %. Причината за ова, според Риц е ланската рана пролет и раното цветање на флората со што се намалија изворите на храна за пчелите во текот на летото, па пчелите фактички гладуваа. Претседателот на пчеларите од Хесен вели дека лошата кондиција во која ваквите временски услови ги доведоа пчелите, им пружи идеална можност на крлежите и вирусите максимално да се развијат, а сето тоа се одрази изминатава зима. Во областа Хесен има околу 8800 пчелари со околу 50000 пчелни семејства. Сега тие се приморани да набавуваат пакетни роеви за обновување на своите пчеларници, но потребно е да бидат внимателни од каде ги набавуваат пчелите поради можноста за внесување на заразни болести и паразити.

Клаус Еисел, претседател на Пчеларското здружение од Нојштад вели дека и во овој регион зимските загуби се движат до 35%. За главен виновник ја смета вароата, а вели дека освен малите количини на мед, целата заедница ќе се соочи и со намалена продукција и квалитет во овоштарниците и градините. Според Еисел, ефектот од зимските загуби ќе може да се види јасно дури на есен.

И во Здружението на пчелари од Бранденбург резултатите покажуваат смртност од 40%. Во нормални сезони смртноста на пчеларниците во Берлин и Бранденбургшкиот регион се движи до 10%, па затоа овогодинешните податоци се загрижувачки и алармантни. И од ова здружение како главни причини ги потенцираат топлото време идеално за развој на вароата, недостатокот на храна во пчелните семејства, но и прекумерното засадување на површини со култури без никакво значење за пчелите како што се пченката, јачменот и разни житарки.

[dropcap]С[/dropcap]о 40 кошници сместени на кровот на својот брод, германскиот пчелар Франк Георге постојано пчелари селидбено на езерата во околината на Вердер, Германија. Опуштено седнат на палубата на своето бродче, со кренати нозе и повремено рибарење, 57 годишниот инженер ужива во убавините на езерата очекувајќи пчелите да донесат солидни приходи од пашата во чија близина тој се закотвил. Веќе пет години Франк пчелари на овој начин. Вели дека идејата за изградбата на пчеларскиот брод дошла сосема случајно. „Седнати покрај еден стар товарен брод, со еден мој пријател разговаравме за природата, пчелите и одеднаш ни дојде идејата да изградиме брод во стар англиски стил, кој би имал кујна, дневна и спална соба, а чиј кров би бил претворен во пчеларник. Набргу тоа стана реалност“-вели пчеларот. Бродот е конструиран целосно да одговори на барањата на пчеларството преку многу адаптации и специјални додатоци. Изграден е специјален елеватор за спуштање на тешките медишта и спратови од кровот до подпалубскиот простор каде се наоѓа соба со линија за центрифугирање на медот, како и просторија за негово складирање. Изградена е и мала столарска работилница во која Франк ги поправа старите кошници, работи на рамките и врши разни други обврски околу пчеларскиот инвентар. На бродот е монтиран и соларен систем.

Во потрага по нектар за своите пчели, Франк во пловење поминува повеќе недели. Од почетокот на мај до средината на јули. Постојан придружник на селидбените патувања му е неговата сопруга Керстин. „Сето ова е многу релаксирачки за мене. Истовремено сум и на вода и во преубава природа, уживам покрај пчелите, но најважно од се е што сум покрај мојот сопруг“-вели Керстин.

Поради природата на пчелите и нивната способност за стационарно ориентирање, селењето на пчелите мора да го прави преку ноќ. Патувањето ноќе, во мрак, иако со брзина од околу 5 километри на час, според Франк е најголемата опасност при овој начин на пчеларење. Наутро пчелите излетуваат и за кусо време се приспособуваат на новата околина. Пчеларот, а истовремено и капетан вели дека токму после ориентирањето, вистинско уживање е да се гледа работењето на пчелите. Работата на Франк се состои од сите оние вообичаени пчеларски операции на било кој друг пчеларник. Единствена битна работа, која ја нема кај пчеларењето на копно е тоа што треба бродот да биде добро закотвен, бидејќи и најмало поместување од еден метар може да предизвика дезориентација на пчелите, залетување на кошниците, па дури и давење на дел од излетничките полни и тешки од скапоцениот товар. Што се однесува до пчелната паша, пчеларскиот брод не треба да поминува некоја огромна километража. Површините со маслодајна репка, багрем, липа, сончоглед и уште неколку медоносни култури иако се распоредени и лоцирани покрај бреговите на повеќе езера во регионот на Вердер, преку одличната поврзаност со канали и развиената пловна мрежа и инфраструктура се лесно достапни за пчелите на капетан Франк.

Пласманот на медот воопшто не претставува проблем за Франк. Ваквиот начин на пчеларење влијае позитивно за маркетингот на неговите производи. Природниот мед кој го продава под називите „од бродот на пчелите“ и „од островот на медот“ постојано наоѓа свои купувачи во Вердер.

Целата заслуга за пловечките пчеларници ја имаат старите Египќани кои уште пред илјадници години го развиле и практикувале овој начин на пчеларење покрај бреговите на Нил. Во 40-тите и 50-тите години на минатиот век, Русите повторно го активирале овој начин на пчеларење, а примерот со германскиот пчелар покажува дека и покрај многубројните новитети, модерни иновации и современи техники во пчеларството, понекогаш тајната за успех треба да се побара во старите искуства и практики користени многу години наназад.

Извор

[dropcap]О[/dropcap]д многу битно значење за пчелното семејство после првиот пролетен преглед е да биде во режим на постојана работа. Затоа, при првиот преглед, во слободниот простор ја ставам тест рамката за контрола на работата на пчелите градителки…

   

која подоцна може да биде искористена како рамка за биолошки метод за борба против вароата.

Од голема важност е обезбедувањето на слободен простор за пчелите градежници, бидејќи на тој начин тие се ослободуваат од восочните кристалчиња, што е еден од условите да не започне роидбениот нагон.

После извршената операција на додавање на тест рамката (во мојот случај 10-ти март), на 23-ти март направена е првата контрола на извршената работа, при што се гледа дека пчелите градежници почнуваат да ја влечат поставената тест-рамка.

При втората контрола на тест рамките (7 април), се гледа дека пчелите градителки кои се стари од 12-тиот до 18-тиот ден се многу вредни, односно се ослободиле од своите восочни кристалчиња, а со тоа и обезбедиле на матицата да го шири слободно своето легло, а останатите пчели да имаат континуирана работа без застој, што се гледа од фотографијата и се гледа дека тест рамката има трутовски ќелии и е нанесена со легло.

Проверка на уште една пчелна заедница…

  

при што се гледа дека трутовските ќелии се занесени со легло, а ова покажува дека пчелките градителки биле цело време ангажирани во текот на месец март, што претставува еден од главните фактори пчелната заедница да не влезе во роев нагон, но сега тест рамката ќе ни послужи како рам градежник за биолошка борба против вароата, при што на овој начин може да се уништи 30% од вароата.

Потсетување низ фотографии за биолошкиот метод на борба против вароата:

Тест рамките:

 

Поставување на тест рамката како претпоследна рамка помеѓу рамката со отклопен мед и рамката со полен…

Млади пчели (Градителки) стари од 12 до 18 ден, на кои им се развиени восочните жлезди…

Изградени трутовски ќелии на кои има трутовско легло…

Вароата полека се вгнездува во трутовското легло…

Затворено трутовско легло во кое е намамена вароата. Овој рам го вадиме…

и со извлекување на куклите се гледа дека вароата се наоѓа во ќелиите со трутовско легло…

 

Фотографии: Марјан Петровски

[dropcap]И[/dropcap]дејата за конструирање на автоматскиот дозатор на сируп наменет за пчеларникот, произлегува од потребата за соодветно, навремено и често прихранување на пчелните семејства во текот на годината, што за пчеларите, а особено оние со поголем број на друштва, претставува сложена обврска, која бара постојаност, присутност, време, работна сила и сл. Периодот на конструкција на дозаторот, според инвенторот, траел 2,5 години, период во кој е направено сè за да се елиминираат сите недостатоци и слабости на овој изум.

Дозаторот е сместен во маска изработена налик на кошница. Во долниот спрат се наоѓаат пумпата, батеријата од 12V поврзана со соларен панел, еден или два вентили (зависно од бројот на кошници, 50 или 100) и програматорот (компјутер). Во горниот спрат е сместен резервоарот во вид на вреќа изработена од пластика. На капакот се монтирани соларниот панел и инвертерот. Со дозаторот доаѓа пластично црево (16 mm) во должина од 50 метри, филтер за прочистување на сирупот како и разни пластични додатоци, разделници, батерија за програматорот и комплетно упатство за инсталирање и работа.

Дозаторот обезбедува:

• Навремена и прецизна дневна прихрана на пчелите со сируп, што за многу пчелари е потешкотија. Нема задимување на пчелите, кревање на капаци или отварање на друштвата и нема вознемирување на пчелите.
• Заштеда на време кое може да се искористи за други пчеларски операции и обврски.
• Заштеда на средства затоа што нема најмување или ангажирање на дополнителна работна сила, затоа што системот автоматски ја полни хранилката.

Кога се користи дозаторот:

• При дневно стимулативно прихранување кога во одреден период од денот потребно е да се дадат околу 100 до 200 ml сируп.
• При надополнување на резервите со храна, на пример во есенскиот период.
• Во случаи на превентивни третмани на пчелите од одредени заболувања.
• При одржување на друштвата во посакувана кондиција за искористување на одредена пчелна паша.

Соларниот панел и батеријата овозможуваат долготрајна автономија на уредот (повеќе месеци). Дозаторот нуди можност и опции за испорака на сируп во различни концентрации (1:1, 2:1 итн.). Исто така постои можност на една или повеќе кошници да се испорача посакувана количина на сируп различна од останатите и така друштвата да се доведат во изедначена јачина. Уште една добра опција која ја има дозаторот е што во неговиот резервоар може да се додаваат разни додатоци (витамини, тимол и сл.) поради најразлични потреби. Дозаторот има можност и за надградба и проширување на резервоарот. Надворешниот дизајн на дозаторот спречува негово издвојување од останатите кошници и ја елиминира или сведува на минимум можноста да биде украден. Едноставно, само треба да се обои маската во облик на кошница со боја иста како онаа на кошниците на пчеларникот.

Повеќе информации на: geoplants@gmail.com (Георгијадис Костас, Грција)