Автор: Горан Алексовски

[dropcap]С[/dropcap]о цел да се соберат повеќе информации за загубата на пчелни семејства од што е можно повеќе држави, Здружението за превенција на загубите на пчелни семејства, COLOSS (Prevention of honey bee COlony LOSSes), го објави прашалникот, со кој преку одговорите на стандардизираните и унифицирани прашања за пчеларите низ цела Европа треба да се откријат ризиците и факторите за загубите на пчелните семејства. Покрај ова, методологијата на обработката на податоците треба да обезбеди информации за годишните загуби на национално ниво, како и споредба на бројот на угинати семејства помеѓу 20-те држави учесници во анкетата.

Можност за придонес кон ова имаат и нашите пчелари, кои веќе неколку години, со одредени прекини, се дел од оваа активност на COLOSS. Координатор и реализатор на овој проект за територијата на Македонија е Факултетот за земјоделски науки и храна-Скопје чија Лабораторија за пчеларство во соработка со Македонското здружение за заштита на македонската медоносна пчела (Apis mellifera macedonica) ги спроведуваат сите неопходни активности за успешна реализација на анкетните прашалници.

По реализирањето на прашалниците и обработката на податоците, резултатите ќе бидат јавно објавени и достапни за сите на веб страната на COLOSS.

Прашалникот можете да го пополните со кликање овде.

Извор: macbee.org

[dropcap]М[/dropcap]ајтзапер е технологија која во насока на елиминирање на вароата ги комбинира биологијата на крлежот и физиката. На тој начин комплетно нуди нехемиска и еколошка контрола на вароата. Истражувањата на творецот на Мајтзапер, д-р Захари Хуанг од Универзитетот во Мичиген Стејт, потврдуваат дека овој изум има ефикасност и до 95% во контролата на вароата.

Мајтзапер е електронска рамка градежник. Се поставува во кошницата како и секоја друга обична рамка. Пчелите ги извлекуваат ќелиите, а откако матицата ќе ги занесе, по одреден период и ги запечатуваат. Со оглед дека крлежите повеќе од 12 пати ги преферираат трутовските ќелии и дека во една ќелија со трутовска ларва може да има и над 20 единки на вароа, Мајтзапер е идеална средина во која се концентрира вароата.

Токму кога целосно или поголем дел од ќелиите на рамката се запечатени, пчеларот треба да превземе акција со поврзување на конекторот од електричната рамка со конекторот од напојувањето со електрична струја. Извор на напојување може да биде автомобилски акумулатор, сончев колектор или било која друга батерија од 12 V. Електрицитетот произведува доволно топлина да ги усмрти запечатените трутовски кукли и единките на вароа прикачени на нив и сместени во нивните ќелии. За 72 часа пчелите комплетно ги отстрануваат „испржените“ кукли и крлежи, ги чистат ќелиите, матицата повторно ги занесува со трутовско легло и процесот се повторува одново за 18-23 дена. Во делот од сезоната кога има активно создавање на трутови, овој процес може да се изведе 4-5 пати. Времетраењето на еден електричен третман по кошница е околу 8 минути.

За разлика од повеќето биолошки методи за контрола на вароата во кои е потребно сечење или замрзнување на трутовското саќе, отклопување и отстранување на трутовските кукли и повторно приморување на пчелите да градат, со Мајтзапер пчеларот, а и пчелите се поштедени од сето ова. Други предности се што не се потреби никакви пропратни третмани или дополнителна опрема, безбеден е по здравјето на пчеларот, пчелите, нивните производи и околината, рамката останува во кошницата голем дел од сезоната без никакви манипулации со неа, производителот нуди рамки со голем избор на димензии и скоро сите стандарди, идеална е за во органското пчеларење и др.

[dropcap]О[/dropcap]вој фаќач за матици овозможува брзо и лесно фаќање на матицата само со користење на една рака. Неговиот дизајн и конструкција прават обележувањето на матицата да биде сосема безбедно и едноставно. За разлика од популарниот цилиндар за фаќање и бележење на матицата со чија работа мора да се внимава на притисокот врз матицата, овој фаќач има безбедосен осигурувач, со кој клипот кој врши притисокот врз матицата се доведува на посакуваната, но безбедна позиција за обележување.

При обележувањето на матиците, се препорачува наизменично да се користи пар од овие фаќачи. Додека матицата е обележана и е сместена кусо време во комората од првиот фаќач за да се засуши бојата, со вториот фаќач веќе се работи на ловење и обележување на матицата од друга кошница.

Се препорачува на повозрасни пчелари, на пчеларите почетници, како и на сите кои сметаат дека не се доволно вешти при фаќањето и обележувањето на матиците.

Цената на овој фаќач изнесува нешто помалку од 12 евра.

[dropcap]М[/dropcap]ултифункционалната пчеларска работна маса е изум кој доаѓа од нашиот јужен сосед, а е патентиран од Антонис Антонијадис. Патентното име на оваа нова технологија која треба да се избори за место во пчеларските работилници е Би Мастер Плус. Функциите на Би Мастерот се наменети за пчеларските рамки и дозволуваат истовремено на него да се извршуваат повеќе активности како што се внитнување на рамките, нивно вжичување и вметнување на восочни основи.

Некои пчелари сметаат дека нема ништо посебно оригинално во оваа направа и дека неоснован е потегот да се патентира склопот од веќе досега откриени пчеларски алатки. Сепак времето ќе покаже дали и колку оваа алатка ќе биде прифатена од пчеларите. Колку иновативност и оригиналност има во Би Мастер Плус оценете и Вие преку видеото подолу, преку кое се прикажани начинот на работа и можностите кои ги нуди оваа направа.

[dropcap]П[/dropcap]ериодите од годината кога е потребно стимулативно прихранување на пчелите можат да претставуваат вистинско оптеретување за пчеларот. Отварањето, односно отклопувањето на секоја кошница, полнењето на хранилката со мало количество на сируп и повторното враќање на капакот одземаат драгоцено време. Со цел да се намали потрошеното време, но и вознемирувањето на пчелите, пчеларите развиле широка палета на идеи токму за оваа намена. Низ неколку фотографии подолу е прикажана изработката на токму еден ваков ефикасен и пред сè евтин систем за стимулативна прихрана.

Потребни материјали: црево за инфузија (40-50 cm) или слично црево со мал пречник, парче лим, парче пластично црево или пластична водоводна цевка, кит, навртки, чекан, штрафцигер.

Со шило, одвртувач или погодна алатка се прави мала дупка од едната страна на капакот:

Мало парче лим или парче од држач за гипс картон, се превиткува на средината доволно за низ превитканиот дел да помине цревото:

Парчето лим со штрафови се прицврстува за долниот дел на капакот:

Низ пробушениот капак и низ свитканиот лим се спроведува цревото кое на двата краја се фиксира со лимарски кит, силикон, пластелин, пур-пена или слично средство со фиксирачки ефект:

Со цел да се спречи влегување на инсекти, ширење на мирисот на сирупот и грабежи, на почетокот, како осигурувач на цревото се прикачува прстен од парче пластична водоводна цевка, црево со сличен пречник или жица:

Внесувањето на сирупот до хранилката доста лесно и едноставно се врши со голем шприц:

Според оценките на пчеларите, овој систем најдобро функционира и се покажал одличен кај пчеларниците со помал број на кошници.

[dropcap]З[/dropcap]агубите на пчелните семејства во текот на зимата во Германија се далеку од очекуваните и просечните бројки. Состојбата со високата смртност е скоро идентична во сите региони низ државата, па од Германската пчеларска асоцијација најавуваат дека треба да се очекува скромен медобер.

Претседателот на Националното здружение на пчелари од Хесен, Манфред Риц, изјави дека нормалната стапка на смртност и угинување на пчелните семејства во Кирхајн и регионот во текот на зимата е 10 до 15 %, но оваа сезона стапката на угинување достигнала дури до 35 %. Причината за ова, според Риц е ланската рана пролет и раното цветање на флората со што се намалија изворите на храна за пчелите во текот на летото, па пчелите фактички гладуваа. Претседателот на пчеларите од Хесен вели дека лошата кондиција во која ваквите временски услови ги доведоа пчелите, им пружи идеална можност на крлежите и вирусите максимално да се развијат, а сето тоа се одрази изминатава зима. Во областа Хесен има околу 8800 пчелари со околу 50000 пчелни семејства. Сега тие се приморани да набавуваат пакетни роеви за обновување на своите пчеларници, но потребно е да бидат внимателни од каде ги набавуваат пчелите поради можноста за внесување на заразни болести и паразити.

Клаус Еисел, претседател на Пчеларското здружение од Нојштад вели дека и во овој регион зимските загуби се движат до 35%. За главен виновник ја смета вароата, а вели дека освен малите количини на мед, целата заедница ќе се соочи и со намалена продукција и квалитет во овоштарниците и градините. Според Еисел, ефектот од зимските загуби ќе може да се види јасно дури на есен.

И во Здружението на пчелари од Бранденбург резултатите покажуваат смртност од 40%. Во нормални сезони смртноста на пчеларниците во Берлин и Бранденбургшкиот регион се движи до 10%, па затоа овогодинешните податоци се загрижувачки и алармантни. И од ова здружение како главни причини ги потенцираат топлото време идеално за развој на вароата, недостатокот на храна во пчелните семејства, но и прекумерното засадување на површини со култури без никакво значење за пчелите како што се пченката, јачменот и разни житарки.

[dropcap]С[/dropcap]о 40 кошници сместени на кровот на својот брод, германскиот пчелар Франк Георге постојано пчелари селидбено на езерата во околината на Вердер, Германија. Опуштено седнат на палубата на своето бродче, со кренати нозе и повремено рибарење, 57 годишниот инженер ужива во убавините на езерата очекувајќи пчелите да донесат солидни приходи од пашата во чија близина тој се закотвил. Веќе пет години Франк пчелари на овој начин. Вели дека идејата за изградбата на пчеларскиот брод дошла сосема случајно. „Седнати покрај еден стар товарен брод, со еден мој пријател разговаравме за природата, пчелите и одеднаш ни дојде идејата да изградиме брод во стар англиски стил, кој би имал кујна, дневна и спална соба, а чиј кров би бил претворен во пчеларник. Набргу тоа стана реалност“-вели пчеларот. Бродот е конструиран целосно да одговори на барањата на пчеларството преку многу адаптации и специјални додатоци. Изграден е специјален елеватор за спуштање на тешките медишта и спратови од кровот до подпалубскиот простор каде се наоѓа соба со линија за центрифугирање на медот, како и просторија за негово складирање. Изградена е и мала столарска работилница во која Франк ги поправа старите кошници, работи на рамките и врши разни други обврски околу пчеларскиот инвентар. На бродот е монтиран и соларен систем.

Во потрага по нектар за своите пчели, Франк во пловење поминува повеќе недели. Од почетокот на мај до средината на јули. Постојан придружник на селидбените патувања му е неговата сопруга Керстин. „Сето ова е многу релаксирачки за мене. Истовремено сум и на вода и во преубава природа, уживам покрај пчелите, но најважно од се е што сум покрај мојот сопруг“-вели Керстин.

Поради природата на пчелите и нивната способност за стационарно ориентирање, селењето на пчелите мора да го прави преку ноќ. Патувањето ноќе, во мрак, иако со брзина од околу 5 километри на час, според Франк е најголемата опасност при овој начин на пчеларење. Наутро пчелите излетуваат и за кусо време се приспособуваат на новата околина. Пчеларот, а истовремено и капетан вели дека токму после ориентирањето, вистинско уживање е да се гледа работењето на пчелите. Работата на Франк се состои од сите оние вообичаени пчеларски операции на било кој друг пчеларник. Единствена битна работа, која ја нема кај пчеларењето на копно е тоа што треба бродот да биде добро закотвен, бидејќи и најмало поместување од еден метар може да предизвика дезориентација на пчелите, залетување на кошниците, па дури и давење на дел од излетничките полни и тешки од скапоцениот товар. Што се однесува до пчелната паша, пчеларскиот брод не треба да поминува некоја огромна километража. Површините со маслодајна репка, багрем, липа, сончоглед и уште неколку медоносни култури иако се распоредени и лоцирани покрај бреговите на повеќе езера во регионот на Вердер, преку одличната поврзаност со канали и развиената пловна мрежа и инфраструктура се лесно достапни за пчелите на капетан Франк.

Пласманот на медот воопшто не претставува проблем за Франк. Ваквиот начин на пчеларење влијае позитивно за маркетингот на неговите производи. Природниот мед кој го продава под називите „од бродот на пчелите“ и „од островот на медот“ постојано наоѓа свои купувачи во Вердер.

Целата заслуга за пловечките пчеларници ја имаат старите Египќани кои уште пред илјадници години го развиле и практикувале овој начин на пчеларење покрај бреговите на Нил. Во 40-тите и 50-тите години на минатиот век, Русите повторно го активирале овој начин на пчеларење, а примерот со германскиот пчелар покажува дека и покрај многубројните новитети, модерни иновации и современи техники во пчеларството, понекогаш тајната за успех треба да се побара во старите искуства и практики користени многу години наназад.

Извор

[dropcap]Н[/dropcap]а Изборното собрание на ПЗ „Матица“-Скопје одржано на 3-ти март 2015 година во Скопје, беше избран новиот Претседател на здружението. Пчеларите имаа можност да избираат помеѓу двајца претседателски кандидати, предложени од самото членство, односно Александар Михајловски и Јане Марков. Во на моменти напната атмосфера, но на фер и регуларно гласање, со 41 глас наспроти 30 гласови, за Претседател на здружението беше избран Д-р Јане Марков.

Интересно е тоа што и самиот кандидат за претседател и победник, Марков, откако еднаш го одби предлогот да биде ставен на претседателската избирачка листа, по убедување на дотогаш актуелниот претседател, се премисли и вториот пат го прифати предизвикот. На крај, по прогласувањето на победата Марков изјави дека воопшто не очекувал ваков развој на настаните и дека лично е изненаден од позицијата која му ја доделија мнозинството членови на здружението. Еден од првите кои му ја честитаа победата беше неговиот противкандидат Михајловски.

Треба да се напомене дека поради одолговлекување на дневниот ред, од страна на Изборното претседателство на претседателските кандидати им беше скратена можноста да ги претстават своите програми за управување со здружението, со што членството остана покусо за нивните пчеларски биографии, нивните визии и идни проекции за ПЗ „Матица“-Скопје.

Останатиот дел од Изборното собрание беше посветен на изборот на управувачките органи на здружението.

[dropcap]И[/dropcap]дејата за конструирање на автоматскиот дозатор на сируп наменет за пчеларникот, произлегува од потребата за соодветно, навремено и често прихранување на пчелните семејства во текот на годината, што за пчеларите, а особено оние со поголем број на друштва, претставува сложена обврска, која бара постојаност, присутност, време, работна сила и сл. Периодот на конструкција на дозаторот, според инвенторот, траел 2,5 години, период во кој е направено сè за да се елиминираат сите недостатоци и слабости на овој изум.

Дозаторот е сместен во маска изработена налик на кошница. Во долниот спрат се наоѓаат пумпата, батеријата од 12V поврзана со соларен панел, еден или два вентили (зависно од бројот на кошници, 50 или 100) и програматорот (компјутер). Во горниот спрат е сместен резервоарот во вид на вреќа изработена од пластика. На капакот се монтирани соларниот панел и инвертерот. Со дозаторот доаѓа пластично црево (16 mm) во должина од 50 метри, филтер за прочистување на сирупот како и разни пластични додатоци, разделници, батерија за програматорот и комплетно упатство за инсталирање и работа.

Дозаторот обезбедува:

• Навремена и прецизна дневна прихрана на пчелите со сируп, што за многу пчелари е потешкотија. Нема задимување на пчелите, кревање на капаци или отварање на друштвата и нема вознемирување на пчелите.
• Заштеда на време кое може да се искористи за други пчеларски операции и обврски.
• Заштеда на средства затоа што нема најмување или ангажирање на дополнителна работна сила, затоа што системот автоматски ја полни хранилката.

Кога се користи дозаторот:

• При дневно стимулативно прихранување кога во одреден период од денот потребно е да се дадат околу 100 до 200 ml сируп.
• При надополнување на резервите со храна, на пример во есенскиот период.
• Во случаи на превентивни третмани на пчелите од одредени заболувања.
• При одржување на друштвата во посакувана кондиција за искористување на одредена пчелна паша.

Соларниот панел и батеријата овозможуваат долготрајна автономија на уредот (повеќе месеци). Дозаторот нуди можност и опции за испорака на сируп во различни концентрации (1:1, 2:1 итн.). Исто така постои можност на една или повеќе кошници да се испорача посакувана количина на сируп различна од останатите и така друштвата да се доведат во изедначена јачина. Уште една добра опција која ја има дозаторот е што во неговиот резервоар може да се додаваат разни додатоци (витамини, тимол и сл.) поради најразлични потреби. Дозаторот има можност и за надградба и проширување на резервоарот. Надворешниот дизајн на дозаторот спречува негово издвојување од останатите кошници и ја елиминира или сведува на минимум можноста да биде украден. Едноставно, само треба да се обои маската во облик на кошница со боја иста како онаа на кошниците на пчеларникот.

Повеќе информации на: geoplants@gmail.com (Георгијадис Костас, Грција)